Lolita Full

Nếu ví những kiệt tác văn học như những bức tranh sơn dầu cũ kỹ bị phủ bụi thời gian, thì tác phẩm này lại giống như một vết sẹo chói lọi, không bao giờ chịu mờ đi trên bề mặt lớp vỏ mỹ học của thế kỷ 20. Sự ám ảnh trong ngôn từ của Vladimir Nabokov không đến từ những triết lý cao siêu hay các cấu trúc đạo đức vững chãi, mà khởi nguồn từ một trò chơi âm thanh đầy ma mị: Lo-lee-ta, ba bước nhỏ của đầu lưỡi khi chạm vào vòm miệng rồi khẽ rung lên như tiếng gõ vào răng, tạo nên một bản nhạc dẫn lối độc giả lạc vào thế giới nội tâm đầy lệch chuẩn của nhân vật Humbert Humbert. Giữa những dòng chữ đầy mê hoặc ấy, hình ảnh một thiếu nữ hiện lên với muôn vàn định nghĩa: em là Lo vào buổi sớm mai, là Lola trong bộ quần áo thụng quen thuộc, là Dolly khi bước chân đến trường, hay Dolores nằm lặng lẽ trên những dòng kẻ chấm dứt của số phận. Dù cho bản dịch của Dương Tường đã cố gắng truyền tải trọn vẹn từng sắc thái, người đọc vẫn không khỏi choáng ngợp trước sức mạnh của ngôn ngữ khi nó được dùng để vẽ nên một bức chân dung vừa mong manh với chiều cao chưa đầy một mét rưỡi, vừa bất kham như một tiểu nữ thần trong trí tưởng tượng của kẻ si tình tội lỗi. Ngay từ khi ra đời tại Paris vào năm 1955, tác phẩm này đã không chọn cho mình một hành trình suôn sẻ, bởi nó thách thức mọi định kiến thông thường, từ chối việc bị đóng khung trong những suy diễn thuần túy về dục vọng để vươn tới một tầm vóc tinh vi hơn, gai góc hơn trong việc dò xét các ngóc ngách của tâm trí con người. Đây không phải là cuốn sách dành cho những ai tìm kiếm sự an ủi hay các giá trị đạo đức khuôn mẫu, mà là cuộc dấn thân vào một mê cung của ngôn từ, nơi mà mỗi cái tên, mỗi dáng đứng thẳng của cô bé đều trở thành vĩnh cửu trong ký ức của một kẻ tự coi mình là tù nhân của tình yêu mù quáng. Khi gấp trang sách lại, bạn có thể vẫn sẽ thấy dư âm của cái tên Lo còn vương vấn đâu đó, một sự tồn tại vừa hư ảo vừa sắc lạnh đến nao lòng. Đừng vội phán xét hay khước từ những gì mình nhìn thấy trên trang giấy, hãy thử một lần chạm vào bản thể đầy rẫy sự bất thường này để tự mình cảm nhận xem tại sao nó vẫn luôn là ngọn lửa cháy mãi trong kho tàng văn chương nhân loại.