1984 (Nineteen Eighty-Four) Full

George Orwell, tên thật Eric Arthur Blair, là người đàn ông sinh năm 1903 tại Motihari, Bengale, luôn bị kéo căng giữa hai phía đối nghịch trong chính đời mình: một bên là trải nghiệm từng bước vào guồng máy quyền lực, một bên là sự chán ghét ngày càng sâu đối với mọi hình thức áp chế. Sau khi tốt nghiệp Eton năm 1921, ông xin gia nhập Cảnh sát hoàng gia tại Miến Điện, nhưng đến năm 1928 lại từ chức vì không thể chấp nhận chính sách đế quốc; chính quãng rẽ ấy đã đặt ông trước một mâu thuẫn rất riêng, bởi người từng đứng trong bộ máy cai trị cuối cùng lại trở thành tiếng nói lên án nó quyết liệt nhất. Từ đó, ông cố sống bằng ngòi bút, đi qua những năm túng thiếu tại Paris và London, từng dạy học rồi phải bỏ dạy vì sức khỏe, sau đó làm việc cho một tiệm sách ở ngoại ô London, cộng tác với New english weekly cho đến năm 1940, và liên tục mang những gì mắt thấy tai nghe vào trang viết. Chuyến đi đến hai vùng bị nạn thất nghiệp ở Anh quốc đã thúc đẩy ông lên tiếng thay người thợ nghèo trong Đường đến đê Wigan; còn năm 1936, khi sang Tây Ban Nha chiến đấu bên phe Cộng hòa và bị thương, ông lại có dịp quan sát các phái tả hữu từ khoảng cách gần, để rồi hiểu rõ hơn sự ngao ngán của mình trước mọi đường lối độc tài. Những trải nghiệm ấy được ông ghi lại trong Cảm phục Catalonia, rồi tiếp tục dồn thành hai tác phẩm chính trị bất hủ là Trại súc vật và 1984, ra đời trong bối cảnh ông đã chứng kiến cả kinh nghiệm Đức quốc xã lẫn bóng đen của độc tài ở nhiều nơi khác nhau. Điều đáng nói là 1984 không được viết trong một thời kỳ nhàn nhã: lúc khởi sự năm 1948, tức 84 là ngược số của 48, ông đang bị bệnh lao hoành hành; đến khi hoàn thành, ông còn phải học viết bằng tay trái vì tay phải đã bị liệt do tiêm quá nhiều. Sau khi làm đặc phái viên cho The observer tại Pháp và Đức, cộng tác với Manchester evening news, và làm việc cho BBC cũng như Tribune, ông vẫn không thôi dồn sinh lực vào cảnh báo nhân loại trước sự đe dọa của nền độc tài cực quyền. Chính vì thế, 1984 hiện lên như phần kết tinh dữ dội nhất của cả một đời người đã đi qua chiến tranh, nghèo khó, bệnh tật và bất bình trước quyền lực, để rồi để lại cho người đọc một lời nhắc không thể xem nhẹ. Nếu bạn muốn bước vào một tác phẩm được viết bằng chính trải nghiệm sống còn của tác giả, 1984 là lựa chọn rất đáng để mở ra ngay lúc này.